Lampedusa brzmi dziś jak hasło. Hasło klucz do ogromnego zjawiska imigracji, zwłaszcza z Afryki. Co roku wzrasta bowiem liczba tych, którzy chcą przedostać się do wolności, która kojarzy się z Unią Europejską, którzy chcą poprawić swój nędzny byt, zdobyć pracę, uczynić lepszymi warunki swego życia. Ale co roku podczas nielegalnej przeprawy przez Morze Śródziemne giną tysiące ludzi, pochłoniętych przez morskie fale. Wydaje się, że człowiek Europy, dobrze się mający, zasklepiony w swoim egoistycznym konsumizmie, żyjący w pełnej wygodzie, opływający w bogactwa, nie rozumie tego problemu, nie wczuwa się w los swego brata, któremu źle się dzieje.

Dlatego papież Franciszek, który pragnie Kościoła ubogiego dla ubogich, nie mógł nie dostrzec Lampedusy. Podążył tam, żeby modlić się za tych, którzy zginęli, ale także za wszystkich imigrantów, by pokazać współczesnej Europie - premierom i prezydentom, ministrom i parlamentarzystom - że nie może im być obojętny los ludzi sponiewieranych, otoczonych pogardą i skazywanych na śmierć. A przecież w Europie żyją chrześcijanie!

Symboliczny wyraz miała liturgia pokutna sprawowana przy ołtarzu zbudowanym z łodzi uchodźców, a także wieniec biało-żółtych kwiatów rzucony w morze, jako hołd ofiarom...

Papież zauważa: „Wielu z nas, włącznie ze mną, jesteśmy zdezorientowani, nie zwracamy uwagi na świat, w którym żyjemy, nie troszczymy się, nie strzeżemy tego, co stworzył Bóg dla wszystkich, i nie jesteśmy nawet zdolni do wzajemnej troski o siebie. A gdy ta dezorientacja przybiera rozmiary światowe, dochodzi do tragedii jak ta, której byliśmy świadkami”.

Ojciec Święty przytacza tu dramatyczne pytanie, które przewija się przez całe jego przemówienie, a które jest pytaniem Boga troszczącego się o człowieka, choćby był najbardziej od Niego oddalony: „Adamie, gdzie jesteś” (por. Rdz 3, 9). Łączy z tym podobne pytanie, skierowane do człowieka odpowiedzialnego za los bliźniego: „Kainie, gdzie jest brat twój, Abel?” (Rdz 4, 9). Te pytania podkreślają, że Bogu nie jest obojętny los żadnego człowieka i że my, którzy dziś zdaje się bardziej niż kiedykolwiek indziej „utraciliśmy poczucie bratniej odpowiedzialności” i myślimy, że „to nie nasz obowiązek” - jesteśmy za takie dramaty odpowiedzialni.

Zapewne bezmiar biedy zalewającej Argentynę i całą Amerykę Łacińską wpływa na to, że człowiek biedny, doprowadzony do skrajnej rozpaczy i ubóstwa jest przedmiotem największej troski papieża Franciszka. Ten Papież dobrze wie, co znaczy Kościół ubogi dla ubogich. To Kościół, którego największą wartością jest dobro drugiego człowieka.

Dziś, kiedy ubóstwo niejako przenika ludzkość, kiedy ludzi biednych jest coraz więcej, Papież apeluje, by prosić Pana o łaskę płaczu nad globalizacją obojętności i okrucieństwa, jaka jest w świecie i w tych, którzy podejmują decyzje społeczno-polityczne, otwierające drogę do podobnych dramatów. Czy mamy orientację w świecie ludzkiej biedy i nędzy? Czy nie nękają nas wyrzuty sumienia? Nie ma równości wśród ludzi, nie ma też sprawiedliwości. Czy jednak odzywają się mocniejsze głosy w obronie najbiedniejszych? Osłabło w nas poczucie idei dobra wspólnego. Katolicka nauka społeczna mówi, że są „bona commune” - dobra wspólne. Ale wielu wydaje się, że skoro zarabiają pieniądze, to one są ich wyłączną własnością. Musimy wiedzieć, że posiadane dobra materialne w pewnych sytuacjach są własnością wspólną, nieposiadający ich mają prawo z nich korzystać - właśnie dlatego, że są braćmi potrzebującymi. Jakże inaczej wyglądałoby życie społeczne dzisiaj w Polsce, gdyby nasi bracia, którzy dysponują prawdziwymi fortunami, potrafili się nimi podzielić. Iluż ludzi można by uratować, ilu zdolnych uczniów mogłoby rozwijać swoje talenty, nie byłoby tylu dramatów i zawiedzionych nadziei. Tylko trzeba być prawdziwym wyznawcą Chrystusa, mającym świadomość, że chrześcijaństwo łączy się z życiowym radykalizmem. Jeśli mówimy Chrystusowi: Tak, wierzę w Ciebie, wierzę że przychodzisz do mnie w postaci mojego najbiedniejszego brata - to życiem swoim daję świadectwo Chrystusowi i mojemu bratu.

Słowa Ojca Świętego Franciszka na Lampedusie zawstydzają całą Europę, zawstydzają wygodnych chrześcijan, którzy często chcą startować w różnych wyborach bynajmniej nie dlatego, by zapobiegać biedzie, ale by powiększać dobrobyt swój i nielicznych. Czas zastanowić się nad sobą, popatrzeć na siebie oczami Boga.