Dziennikarz zwraca uwagę, że informacji tej nie ma w komunikacie watykańskim. Wietnam jest bowiem jednym z niewielu krajów, które nadal nie mają stosunków dyplomatycznych ze Stolicą Apostolską. Ale jest o krok od wymiany ambasadorów, co byłoby bardzo ważnym punktem zwrotnym dla tego kraju.

Wizyta wiceprezydent, pani Vo Thi jest z drugiej strony wyraźnym znakiem woli Wietnamu, aby kontynuować dobre stosunki ze Stolicą Apostolską. W ciągu ostatnich dwudziestu lat miały miejsce liczne wizyty wysokich rangą przedstawicieli tego socjalistycznego kraju. W 2005 r. do Watykanu przybył wicepremier Vu Khoan, a w 2007 r. premier Nguyen Tan Dung.

Następnie do Watykanu przybyło wielu innych wysokich rangą przywódców Wietnamu, takich jak prezydent Nguyen Minh Triet (grudzień 2009 r.), sekretarz generalny rządzącej w tym kraju partii komunistycznej Nguyen Phu Trong (styczeń 2013 r.), prezydent Tran Dai Quang (listopad 2016), przewodniczący Zgromadzenia Narodowego Nguyen Sinh Hung (marzec 2014), wicepremier generał Truong Hoa Binh (październik 2018), a w styczniu 2024 r. papieża Franciszka odwiedziła szesnastoosobowa delegacja Komunistycznej Partii Wietnamu.

Najważniejsza wizyta miała jednak miejsce w lipcu 2023 r., kiedy to do Watykanu przybył ówczesny prezydent Vo Van Thuong, aby ustalić regulacje, które doprowadziłyby do powołania stałego przedstawiciela Stolicy Apostolskiej w Hanoi. Do tego momentu nuncjusz w Singapurze był również przedstawicielem w Wietnamie, nie rezydującym w tym kraju. Mianowanie przedstawiciela rezydenta, czyli przedstawiciela z „oficjalnym adresem” w Hanoi, jest ostatnim krokiem poprzedzającym nawiązanie pełnych stosunków dyplomatycznych.

Droga do tego punktu była długa i momentami wyboista. Od 1975 r. wszelkie stosunki między Wietnamem a Stolicą Apostolską zostały praktycznie zerwane. W 1989 r. kardynał Roger Etchegaray, ówczesny przewodniczący Papieskiej Rady ds. Sprawiedliwości i Pokoju, odwiedził Wietnam i pomógł wznowić dialog. Miał on charakter poufny, aż do historycznego spotkania Benedykta XVI z premierem Nguyen Tan Dungiem w Watykanie w 2007 r.

Rok po tym spotkaniu utworzono wspólną grupę roboczą Wietnamu i Stolicy Apostolskiej, która do tej pory spotkała się jedenaście razy.

Wielki przełom nastąpił podczas 10. cyklu spotkań między Wietnamem a Stolicą Apostolską w marcu 2023 r., kiedy to uzgodniono lokalizację siedziby, liczbę pracowników, zakres działań oraz stosunki między przedstawicielem rezydentem a państwem.

W grudniu 2023 r. Stolica Apostolska mianowała arcybiskupa Marka Zalewskiego, nuncjusza apostolskiego w Singapurze i jako rezydującego przedstawiciela Stolicy Apostolskiej w Wietnamie. 31 stycznia 2024 r. arcybiskup Zalewski złożył wizytę w Hanoi w nowej roli.

Mianowanie przedstawiciela rezydenta dało nadzieję na wizytę papieża w Hanoi. Oczywiście konieczne byłyby kolejne kroki. W kwietniu 2024 r. miała miejsce pierwsza historyczna wizyta arcybiskupa Paula Richarda Gallaghera, sekretarza ds. stosunków z państwami. Była to pierwsza wizyta przedstawiciela Stolicy Apostolskiej na szczeblu „szefa dyplomacji”, ponieważ wcześniej wszystkie wizyty watykańskie w Hanoi miały co najwyżej rangę „wiceministra spraw zagranicznych”. Oczekiwano również wizyty kardynała Pietro Parolina, sekretarza stanu Stolicy Apostolskiej, która jednak nie została jeszcze zorganizowana.

W międzyczasie, z okazji podróży papieża Franciszka do Azji we wrześniu 2024 r., pojawiła się hipoteza krótkiego postoju papieskiego samolotu w Hanoi, aby nawiązać kontakt z rzeczywistością wietnamską. Były to jednak tylko spekulacje.

Wraz z wyborem Leona XIV opinia publiczna w Wietnamie ponownie zaczęła zapraszać papieża do złożenia wizyty. Zaproszenie to zostało powtórzone Leonowi przez wiceprezydent, panią Vo Thi Ahn Xuana.

Szczególnie interesujący jest komunikat wydany po wizycie przez wietnamskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Czytamy w nim, że „doceniając wskazówki, nauki i przesłania papieży skierowane do Kościoła wietnamskiego, wiceprezydent poprosiła papieża Leona XIV o dalsze wspieranie i zwracanie uwagi na promowanie dobrych stosunków między Wietnamem a Stolicą Apostolską”. W tym kontekście Watykan miałby zachęcać katolików do wspierania polityki władz.

Andrea Gagliarducci zwraca uwagę, że hasła zawarte w komunikacie przypominają niektóre slogany używane przez Komunistyczną Partię Chin do opisania życia katolików w tym kraju. Warto również pamiętać, że Stolica Apostolska i Wietnam mają poufne porozumienie w sprawie mianowania biskupów. Jest to raczej modus operandi, który był częścią rozmów między Wietnamem a Watykanem.

Stosunki tego kraju ze Stolicą Apostolską nie są jednak pozbawione pewnych problemów. W końcu jest to państwo socjalistyczne rządzone przez jedną partię. Najważniejszy z nich to zwrot ziemi i majątku Kościoła znacjonalizowanego w 1954 r. na północy, a następnie od 1975 r. na południu. Ponadto w wielu miejscach nadal ograniczana jest wolność wyznania, zwłaszcza na wyżynach północno-zachodnich i środkowych.

Nie są to jednak kwestie nie do pokonania. W ten sposób Leon XIV mógłby naprawdę stać się pierwszym papieżem, który odwiedzi Hanoi. Wietnam mógłby być 185. państwem, z którym Stolica Apostolska utrzymuje pełne stosunki dyplomatyczne - uważa Andrea Gagliarducci.