Przeszło czterdzieści lat temu, mając na względzie „dobro duchowe wiernych i prawdziwą konieczność”, Stolica Apostolska wprowadziła posługę nadzwyczajnych szafarzy Komunii św. („Immensae caritatis”, 29.01.1973 r.). Kongregacja Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów zgodnie stwierdziła, iż „na pierwszym miejscu należy zatroszczyć się o to, ażeby ze względu na brak szafarzy Komunii św. przyjmowanie jej nie stało się niemożliwe lub utrudnione”.

Instrukcja

Uwzględniając życzenia wielu biskupów i kapłanów, Konferencja Episkopatu Polski 2 maja 1990 r. określiła warunki, według których biskupi diecezjalni w Polsce mogą zastosować kan. 910 i 230 Kodeksu Prawa Kanonicznego, czyli powołać nadzwyczajnych szafarzy Komunii św. Opracowano i wydano „Instrukcję w sprawie formacji i sposobu wykonywania posługi nadzwyczajnego szafarza Komunii św.” (22.06.1991 r.), która wskazuje, jak powinna przebiegać formacja nadzwyczajnych szafarzy, jak powinna wyglądać ich posługa podczas Mszy św. oraz pomoc w zanoszeniu Komunii św. chorym.

Pomocnik Komunii św.

Nadzwyczajny szafarz, niekiedy określany też jako pomocnik Komunii św., pomaga w rozdawaniu Komunii, gdy przystępuje do niej większa liczba wiernych przy braku szafarzy albo gdy szafarze ci są zajęci innymi czynnościami duszpasterskimi lub gdy udzielanie Komunii św. utrudnia im stan zdrowia albo podeszły wiek. Poza przypadkami choroby lub niedołężności odprawiający kapłan, a także koncelebransi nie mogą wyręczać się posługą pomocników, sami nie rozdzielając Komunii św. Liczba pomocników Komunii św. zależeć powinna od wielkości parafii i liczby odprawianych Mszy św. Pomocnik powinien usługiwać zasadniczo podczas jednej Mszy św. w ciągu dnia i mieć możliwość zastępstwa w wypadku choroby lub wyjazdu poza parafię.

To już 10 lat

Posługę nadzwyczajnych szafarzy Komunii św. w naszej archidiecezji zapoczątkowano 10 lat temu. Mocą decyzji arcybiskupa metropolity szczecińsko-kamieńskiego Zygmunta Kamińskiego, zatwierdzającej stosowną diecezjalną instrukcję w tym względzie (23.02.2003 r.), grupa kandydatów wytypowanych przez proboszczów różnych parafii przystąpiła do specjalnego kursu pastoralno-liturgicznego. Po jego zakończeniu błogosławieństwo do pełnienia posługi w sierpniu 2004 r. przyjęło przeszło 40 mężczyzn. Obecnie po czterech edycjach kursu dla kandydatów na nadzwyczajnych szafarzy Komunii św. stosowną posługę w naszej diecezji pełni ok. 80 mężczyzn.

Formacja

Istotnym elementem w procesie formacji, jak i stałego duchowego rozwoju osób pełniących posługę nadzwyczajnego szafarza Komunii św. jest cykliczny udział w odpowiednich dniach skupienia i rekolekcjach. „Wierzę w Syna Bożego” – pod takim hasłem przebiegał czas rekolekcji prowadzonych przez diecezjalnego duszpasterza nadzwyczajnych szafarzy Komunii św. ks. dr. Wojciecha Zimnego, w których uczestniczyło ponad 30-osobowe grono szafarzy z różnych zakątków archidiecezji. Rekolekcyjny Dom św. Józefa w Szczecinie w dniach 12-14 września stał się miejscem duchowego wyciszenia i okazją do osobistej, jak i wspólnotowej refleksji dotyczącej istoty i jakości posługi nadzwyczajnego szafarza. Modlitwa, adoracja Najświętszego Sakramentu, codzienna Eucharystia to nieodłączne elementy takich rekolekcji. Czas wypełniały również konferencje ks. Wojciecha poświęcone rozważaniu Słowa Bożego. Jedną z konferencji, związaną z prawnymi aspektami szafarskiej posługi, wygłosił zaproszony w tym celu ks. Robert Kaszak, notariusz z kancelarii Kurii Metropolitalnej Szczecińsko-Kamieńskiej. Pomogła ona we wnikliwej analizie niuansów związanych z omawianą posługą, wynikających często z różnej interpretacji stosownych instrukcji lub też zapisów prawa kanonicznego. Była to także okazja do zadawania pytań i uzyskania precyzyjnych prawniczych odpowiedzi lub komentarzy.

Rekolekcje

Rekolekcje dla nadzwyczajnych szafarzy Komunii św. to w końcu także okazja do wspólnotowego spotkania, które umożliwia wymianę doświadczeń dotyczących pełnienia posługi. Doświadczeń nie tylko związanych z pomocą przy rozdzielaniu Komunii św. podczas Eucharystii i zanoszenia jej chorym, ale również tych duchowych, osobistych, bogatych emocjonalnie, dotykających obszarów przenikania się misji niesienia Chrystusa obecnego w Najświętszym Sakramencie z cierpieniem, oczekiwaniem czy wręcz tęsknotą chorych.

Czas duchowej odnowy, spięty tematyczną klamrą „Wierzę w Syna Bożego”, z pewnością pozwala nabrać sił i wzniecić entuzjazm, aby w przyszłej posłudze nie topić jej szczególnej istoty w oparach rutyny. Papież Franciszek w adhortacji „Evangelii gaudium” przypomina, iż będąc „(…) zjednoczonymi z Jezusem, szukamy tego, czego On szuka, kochamy to, co On kocha. Ostatecznie to, czego szukamy, jest chwałą Ojca, żyjemy i działamy „ku chwale majestatu jego łaski” (Ef 1,6)”. W posługę nadzwyczajnego szafarza Komunii św. wpisany jest udział w dopełnianiu zjednoczenia z Jezusem chorych wyrażany misją niesienia im Ciała Chrystusa. To ważne i o tym ciągle warto pamiętać…