Z Jasnej Góry

Synowie św. Pawła Pierwszego Pustelnika

Paulini, choć są pustelnikami, żyją wśród ludzi i dla nich. Ci duchowi synowie św. Pawła Pierwszego Pustelnika 15 stycznia obchodzą swoje święto patronalne. Ich szczególnym charyzmatem jest być „sam na sam z Bogiem”. Znani są głównie z posługi w sanktuariach maryjnych, zwłaszcza na Jasnej Górze.

Paweł z Teb żył w Egipcie 113 lat, z czego ponad 90 lat spędził na pustyni, w grocie skalnej. W historii Kościoła jest uznawany za pierwszego pustelnika. Znalazł licznych naśladowców, przyczynił się do rozwoju życia eremickiego i pustelniczego. To właśnie tego świętego obrali na swego patrona pustelnicy wstępujący w XIII wieku na Węgrzech do nowego zakonu.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Do scen z życia św. Pawła nawiązuje herb paulinów. Jest na nim palma, która dostarczała św. Pawłowi owoców i liści na szatę, kruk przynoszący mu chleb oraz dwa lwy, z którymi żył w przyjaźni, a które po jego śmierci miały wygrzebać dół na jego grób.

Reklama

– Nasza pustynia to klauzura – nie tylko ta klasztorna, niedostępna dla ludzi, ale przede wszystkim klauzura serca, którą sami wybieramy – podkreśla o. Michał Bortnik, rzecznik Jasnej Góry, i dodaje, że każdy mnich ma tyle samotności, ile sam ją sobie stworzy w sercu. Przypomina, że Paweł był oddalony od świata, ale nie był od świata oderwany. – Świat był mu bliski, żywo się nim interesował i wspierał go modlitwą. Pustelnik jest dla nas wszystkich, nie tylko dla paulinów, wzorem w ciągłym dokonywaniu wyborów, bycia sam na sam z Bogiem – zauważa zakonnik.

Na czterech kontynentach, w ponad siedemdziesięciu placówkach, głównie w sanktuariach maryjnych, posługuje ok. 500 paulinów. W ich posłannictwo głęboko wpisało się sprawowanie sakramentu pokuty i pojednania. Mówią o tym zakonne konstytucje, przypominał o tym św. Jan Paweł II, który podkreślał, że paulińskie powołanie to dźwiganie człowieka z największych upadków na szczyty świętości.

Mnisi ze swej posługi wiernym nie rezygnują nawet tam, gdzie trwa wojna, np. na Ukrainie czy w Kamerunie. – Na Ukrainie mamy pięć domów, w tym w zniszczonym Mariupolu, skąd nasi współbracia musieli pod ostrzałem pocisków uciekać z przyłożoną do głowy bronią. Ufamy jednak, że dzięki Bożej pomocy będziemy mogli na nowo wrócić do tego miasta Maryi, gdzie został obraz jasnogórskiej Matki. Jest zniszczony, przestrzelony przez rosyjskich żołnierzy, ale Maryja, choć zraniona, tam trwa – powiedział o. Arnold Chrapkowski, generał Zakonu Paulinów. W pozostałych placówkach: w Browarach k. Kijowa, gdzie kościół służy też jako schron, w Kamieńcu Podolskim, gdzie klasztor został zamieniony w całości na dom dla uciekinierów ze wschodniej Ukrainy, oraz Różynie i Satanowie cały czas posługują zakonnicy.

Reklama

Uroczystości odpustowe ku czci św. Pawła Pierwszego Pustelnika poprzedziły Pawełki, czyli nowenna do św. Pawła z Teb. Wieńczą je nabożeństwo ze specjalnym błogosławieństwem dzieci, których św. Paweł jest patronem, oraz wręczanie im specjalnie przygotowanych przez zakonników prezentów.

16 stycznia paulini przeżywają – zatwierdzone przez Stolicę Apostolską, jako wyraz wdzięczności za opiekę Maryi nad zakonem – święto Najświętszej Maryi Panny Królowej Pustelników i odnawiają swoje przymierze z Matką Bożą.

Jasnogórski flesz

• 16 stycznia – święto NMP Królowej Pustelników – Msza św. wspólnotowa paulinów z Aktem zawierzenia;

• 19-21 stycznia – XV Jubileuszowa Konferencja Naukowo-Szkoleniowa Opieki Paliatywnej i Zespołów Hospicyjnych;

• 20 stycznia – święto bł. Euzebiusza, założyciela Zakonu Paulinów – Msza św. wspólnotowa;

21 stycznia – Koncert noworoczny Kapeli Jasnogórskiej; w cyklu Sobotnie Wykłady Maryjne – „Objawienia Maryjne – ślady Boga w historii”;

• 22 stycznia – Niedziela Słowa Bożego, pielgrzymka Orkiestry z Mszany Dolnej oraz obchody 160. rocznicy wybuchu powstania styczniowego.

Golgota Jasnogórska powstawała m.in. z okazji dwóch tysięcy lat chrześcijaństwa. Pochodzący z Częstochowy malarz podkreślił, że ta Droga Krzyżowa jest jego najnowszym testamentem. Jerzy Duda- Gracz pisał, że już jako dziecko z matką w latach 40-tych wystawał pod jasnogórskim szczytem i modlił się o wolność dla ojca i brata. Zastanawiał się także co, by się stało gdyby teraz przyszedł Jezus. „Pewnie zawleklibyśmy go na jakąś podczęstochowską Golgotę” – pisał artysta. „Po tych szczenięcych rozważaniach, sprzed tylu lat dopiero teraz dojrzałem, by to zmaterializować i namalować Pasję”. "Usiłuję obecnie - napisał Jerzy Duda- Gracz - dzisiaj, w epoce cywilizacji obrazkowej, pokazać i unaocznić sens Ofiary Chrystusowej... Zależy mi, aby Golgota Jasnogórska nie była historią obrazkową sprzed 2000 lat, którą z dobrym samopoczuciem (że to nie myśmy krzyżowali) sprawujemy w Wielki Piątek. Ta Golgota jest dzisiaj, teraz i tutaj, w katolickiej Polsce". Obrazy Jerzego Dudy- Gracza umieszczone zostały na górnej kondygnacji wejściowej Kaplicy Matki Bożej, w tzw. przybudówce. - Na osiemnastu obrazach widzimy Chrystusa osamotnionego, niezrozumianego przez swoich wyznawców – mówi o. Stanisław Rudziński. – To też był zamiar malarza, żeby pokazać samotnego Boga, a zarazem samotnego człowieka wśród najbliższych – podkreślił paulin. Jasnogórski historyk analizując dzieła sztuki zwraca uwagę na niektóre stacje. – Drugi obraz i ten las przyrządów ortopedycznych, symbolizujących krzyż cierpienia, choroby, który wiele ludzi niesie w swoim życiu. Artysta nawiązuje także do ludzi przypinających krzyżyki przed Jasną Górą. To ostrzeżenie że handel i manipulacja świętymi znakami nie prowadzą do nieba – podkreślił o. Rudziński. W „polskiej Golgocie” Chrystus nie spotyka Matki - Człowieka, ale Maryję w Obrazie Jasnogórskim i wszystkie Matki będące odbiciem Jej Oblicza. Częstochowska Ikona ukazuje drogę do zbawienia. Kolejny obraz jest autoportretem. Cyrenejczykiem jest Jerzy Duda- Gracz, który pomaga Jezusowi nieść krzyż. O. Rudziński zwraca uwagę na przedstawienie Weroniki na Drodze Krzyżowej III Tysiąclecia, która trzyma chustę, ale nie ma na niej odbitej twarzy Jezusa. Wizerunek Chrystusa ukazany jest na praniu. – Twarz Chrystusa nie odbiła się tylko raz na chuście, ale odbija się na naszych czynach codziennie jeżeli spełniamy je wobec innych z miłością. Tego symbolem są osoby, które pomagają chorym w szpitalu- zaznaczył paulin. Powtórny upadek Chrystusa ma miejsce w tłumie ludzi skrzętnych i zabieganych, bo to Wielki Tydzień i za parę dni Wielkanoc. Z Niedzieli Palmowej zostały tylko obrzędowe palmy. Chrystus upadł i nikt tego nie zauważył, tylko pies. – Przywiązani jesteśmy do obyczajów, a nie do prawdziwego, duchowego przeżywania świąt. Otoczka i przygotowania są najważniejsze, tym samym zatracamy sens wiary – powiedział o. Rudziński. Pocieszanie niewiast to drugie spotkanie z Matką – w postaci Jasnogórskiego Obrazu, który znajduje się ponad głowami dziewczyn, ciężarnej kobiety, zakonnicy czy kobiety lekkich obyczajów. - Maryja wskazuje na konfesjonał w którym świeci się zielone światło. To właśnie przy tych kratkach Chrystus pociesza, umacnia, daje nadzieję. Tak, jak to robił też na jerozolimskich dróżkach – zauważył zakonnik. Na tym wyobrażeniu jest jeszcze jedna kobieta ze związanymi rękami to symbol zniewolonej Polski. - Trzeci upadek i w tle dzieci bite, molestowane, gwałcone i zabijane. Za dziecięcym piekłem drabina ze snu Jakuba. Z niej, przed wszystkimi męczennikami, w pierwszej kolejności dopuszczone będą dzieci, "bo ich jest Królestwo Niebieskie" – podkreślił o. Rudziński. Kolejny obraz przedstawia Chrystusa dwojako: w monstrancji i człowieka z Drogi Krzyżowej. Artysta chciał zwrócić uwagę na utarte zachowania. Wielbimy Boga śpiewając pieśni, rzucając płatki kwiatów, a w drugiego człowieka uderzamy kamieniem. Jezus ukazany został jako nagi człowiek, bo dosłownie wszystko oddał dla nas. Następna stacja to przybicie do krzyża, chociaż brak oprawców. Chrystus sam kładzie się na krzyżu, "przygwożdżony" do niego ludzkim bólem, męczeństwem ofiar, co cierpiały i umarły w więzieniach, obozach i łagrach, za Boga i Ojczyznę. Pamięć o nich to symbole polskiej drogi wiodącej do naszego Zmartwychwstania. Wagon - pomnik Pomordowanych na Wschodzie - i samochód - "pomnik" męczeństwa ks. Jerzego Popiełuszki. Jest także kard. Stefan Wyszyński i św. Maksymilian Maria Kolbe symbolizujący tych, którzy ginęli na wojnach. Jezus umiera na krzyżu. Przy nim jest Matka Boża Częstochowska i Jan Paweł II. – W tle widoczni są wszyscy ci, którzy swój życiowy krzyż wywyższający ich w świętości złączyli z Jezusem. Jest m.in. bł. Karolina Kózka, św. Faustyna Kowalska, św. Urszula Ledóchowska, św. Kinga i św. Jan z Dukli. Każdy trzyma krzyż, bo idąc za Chrystusem, trzeba umierać, żeby żyć – dodał paulin. Kolejny obraz przedstawia „polskiego Chrystusa” w ramionach Bogurodzicy. Przez Swoją mękę i śmierć na krzyżu Jezus wyzwala „polskie piekło”. Pan zstępuje do piekieł, aby uwolnić uwięzione tam dusze naszych męczenników i bohaterów. Obraz Matki Bożej podtrzymuje o. Augustyn Kordecki. Na krzyżu znajduje się zakrwawiona flaga biało-czerwona, symbolizująca Polskę cierpiącą, ale zawsze wierną Bogu. XIV stacja to Chrystus złożony do grobu w Auschwitz. Na oświęcimskim cmentarzu przygniata Go sterta krzyży zbezczeszczonych i wyrzuconych ze Żwirowiska. Widać budzący się dzień zapowiadający zmartwychwstanie. Droga Krzyżowa Jerzego Dudy-Gracza nie kończy się na XIV obrazie, są jeszcze cztery. Kolejne wyobrażenie to Jezus zmartwychwstały na tle tysięcy osób, których twarzy nie widać. Zwycięstwo Jezusa dokonuje się w każdym z nas, wtedy gdy na każdego człowieka patrzymy przez pryzmat Odkupiciela – mówił paulin. Na kolejnym obrazie zobaczyć można Jezusa i niewiernego Tomasza, który jest chirurgiem. - Nie poznajemy Jezusa przez wiarę, lecz dążymy do Niego przez rozum, budując drugą wieżę Babel. Mimo doświadczeń tysiącleci, wciąż wierzymy tylko w to, co dotykalne, fizyczne i dowiedzione naukowo. Mieszają się ludzie, co wiedzą, lecz nie wierzą, z tymi, co wierzą, choć nie widzieli. Dopiero w chorobie, nieszczęściu i śmierci uwierzymy w Jezusa. Dopiero w chwili zagłady świata, kiedy runie Babel naszego rozumu, uwierzymy i poznamy Chrystusa bez dotykania Jego ran – zaznaczył o. Rudziński. Przedostatni obraz ukazuje Jezusa, który daje ostatnią lekcję Piotrowi i jego następcom. Ubrani są w barwy papieskie, biało-żółte sutanny. Kolejnym symbolem Kościoła jest łódź z siecią i drzewo, które rozrośnie się na cały świat i rzuci cień na wszystkie narody. Ostatnia stacja to wniebowstąpienie Jezusa. – Chrystus mówi nam: zostańcie w Jerozolimie i czuwajcie z moją Matką. Dla nas Jerozolimą jest Jasna Góra – przypomniał paulin. Podkreślił także, że na obrazie widać częstochowskie Sanktuarium i Kaplicę Matki Bożej w której świeci się światło, symbol czuwania pielgrzymów i królowania Maryi. O. Rudziński podkreślił, że nie można przejść tą Drogą Krzyżową obojętnie. – Te obrazy budzą w nas wiele emocji, refleksji, odniesień do naszego życia i współczesnych czasów. Męka Jezusa Chrystusa rozgrywa się jakby tu i teraz, w każdym z nas i pozwala na zastanowienie się nad samym sobą- podkreślił o. zakonnik.