UCHODŹCY Z UKRAINY
Idzie nowa fala

Czy czeka nas kolejna wielka fala uchodźców? Z prognoz polskiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) wynika, że do dużego napływu ukraińskich uchodźców do naszego kraju może dojść jesienią. W ocenie przedstawicieli MSWiA, Ukraińcy mogą zdecydować się na ucieczkę do Polski w związku z atakami, które przeprowadzają na ich infrastrukturę energetyczną Rosjanie. Już teraz ukraińskie miasta są odłączane w ciągu dnia od sieci energetycznej, a mieszkańcy przerzucają się na generatory. Media cytują zapowiedź dyrektora generalnego ukraińskiego koncernu energetycznego DTEK Yasno Serhija Kowałenkę, że zimą mieszkańcy kraju będą mieć dostęp do energii elektrycznej wyłącznie przez 6-7 godzin dziennie. Narodowy Bank Ukrainy (NBU) szacuje, że z powodu sytuacji w energetyce i jej wpływu na gospodarkę w 2024 r. z kraju może wyjechać 400 tys. osób, a w 2025 r. – kolejne 300 tys. „Pogarszająca się sytuacja energetyczna i zbyt powolna stabilizacja gospodarki doprowadzą do większego odpływu migrantów za granicę (...), niż wcześniej oczekiwano” – przekonuje bank centralny w opublikowanym raporcie. W ubiegłym roku z kraju wyjechało ok. 200 tys. osób. Poza granicami Ukrainy przebywa obecnie ok. 6 mln Ukraińców. Od 2022 r. Polska jest jednym z głównych miejsc pobytu ludzi uciekających przed toczącą się za naszą wschodnią granicą wojną. Z danych o osobach zarejestrowanych w poszczególnych powiatach wynika, że przebywa ich tutaj milion. Spośród państw UE wyprzedzają nas tylko Niemcy, które goszczą ok. 1,3 mln Ukraińców.
w.d.

WYMIANA WIĘŹNIÓW
Zapomnieli o Poczobucie

Rodzice Andrzeja Poczobuta, dziennikarza i działacza mniejszości polskiej na Białorusi, więzionego już ponad 3 lata przez białoruski reżim, mają żal do Polski, że nie ujęła się za nim w związku z największą od czasów zimnej wojny wymianą więźniów między Rosją, Białorusią i krajami Zachodu. Operacja objęła ponad dwadzieścia osób z więzień w siedmiu krajach, w tym w Polsce. Polska uwolniła agenta rosyjskiego wywiadu wojskowego GRU Pawła Rubcowa. Wolność odzyskali m.in. przetrzymywani w Rosji Evan Gershkovich, Ilja Jaszyn i Władimir Kara-Murza. Wśród uwolnionych na Wschodzie zabrakło Andrzeja Poczobuta, co wywołało zdumienie i oburzenie byłego szefa MSWiA Mariusza Kamińskiego. Teraz głos zabrali rodzice więzionego w białoruskiej kolonii karnej, skazanego na 8 lat dziennikarza. – Marzyliśmy, że znów go zobaczymy. Pomyśleliśmy: może teraz zaświeci dla nas słońce. O tym, że się nie uda, dowiedzieliśmy się z mediów – powiedział ojciec Poczobuta.
j.k.

SONDAŻ
Najwięksi sojusznicy

Kto jest największym sojusznikiem Polski? Odpowiedź na to pytanie może wydawać się oczywista. Tak też wynika z sondażu przeprowadzonego przez SW Research. Najwięcej badanych – 47,5% w odpowiedzi na tak zadane pytanie wskazało Stany Zjednoczone. Zdaniem 7,8% respondentów, największym naszym sojusznikiem są Niemcy, 6,7% ankietowanych wskazało natomiast Wielką Brytanię. Gorzej wypadły Węgry, które za największego sojusznika Polski uważa 4,8% pytanych, Ukraina (3,5% wskazań uczestników sondażu) i Francja (1% osób). Co ciekawe, aż 24,8% respondentów nie ma w tej sprawie zdania. Ameryka jest największym sojusznikiem Polski zdaniem 39% kobiet i 57% mężczyzn; USA częściej wskazują osoby między 35. a 49. rokiem życia (52%) oraz te, których dochody wynoszą od 3000 zł do 5000 zł netto miesięcznie (53%).
w.d.

PRZESTĘPCZOŚĆ
Gościnne występy

Dania boryka się z problemem młodocianych przestępców ze Szwecji, werbowanych przez internet przez gangi zlecające popełnienie poważnych przestępstw. Aresztowano kilku nastolatków pochodzących ze Szwecji, którzy są podejrzani o udział w strzelaninach, w tym jednego pod zarzutem usiłowania zabójstwa. W lipcu i sierpniu duńska policja aresztowała trzech 19-latków ze Szwecji podejrzanych o posiadanie broni. Według duńskiej policji, młodzieży ze Szwecji oferuje się ok. 300 tys. koron szwedzkich (ok. 26 tys. euro) za popełnienie w Danii poważnych przestępstw, w tym zabójstw. Od jesieni 2023 r. młodzi przestępcy ze Szwecji dopuścili się w Danii kilkunastu poważnych przestępstw. Tłem są porachunki grup handlujących narkotykami, czym w Danii zajmują się głównie gangi motocyklowe. Na ostatnie przypadki przestępstw młodych obywateli Szwecji zareagowało ministerstwo sprawiedliwości, zapowiadając wprowadzenie tymczasowej kontroli na granicy na moście nad cieśniną Sund.
j.k.

WHO
Uwaga! Upały

Ponad 175 tys. osób umiera co roku z powodu upałów w Europie, która jest najszybciej ocieplającym się kontynentem – poinformowała Światowa Organizacja Zdrowia (WHO).

Według organizacji, Europa ociepla się w tempie ok. dwukrotnie szybszym niż pozostałe regiony. W ciągu ostatnich 20 lat śmiertelność związana z upałami wzrosła o 30%. „Skrajne temperatury zaostrzają choroby przewlekłe, zwłaszcza sercowo-naczyniowe, oddechowe i naczyniowo-mózgowe, stan zdrowia psychicznego oraz dolegliwości związane z cukrzycą” – podkreśla WHO Europe.

Upały są też źródłem „stresu termicznego”, który następuje, gdy organizm ludzki nie jest już w stanie utrzymać temperatury w granicach 36-37°C. Jest to obecnie w Europie główna przyczyna zgonów związanych z klimatem.

Zdaniem WHO, liczba ofiar śmiertelnych upałów będzie w najbliższych latach gwałtownie rosnąć na skutek ocieplenia klimatu.

Trzy najcieplejsze lata w Europie nastąpiły po 2020 r., a z dziesięciu najcieplejszych lat aż siedem przypada na okres po 2007 r.
j.k.

IMIONA NA CZASIE
Maja i Nikodem najpopularniejsi

Ranking najczęściej nadawanych w tym roku imion i tych, które są unikatowe i rzadko spotykane, publikuje portal dane.gov.pl . W pierwszej połowie 2024 r. prym wśród imion żeńskich wiodą: Maja, Zofia, Zuzanna, Hanna, Laura, Julia, Oliwia, Pola, Alicja i Maria. Wśród imion męskich: Nikodem, Jan, Aleksander, Antoni, Franciszek, Leon, Ignacy, Jakub, Stanisław i Mikołaj. Najrzadsze imiona dziewczynek to: Walentyna, Oda, Albina, Grażyna, Ema, Lola, Luisa, Rima, Kora i Esmeralda. Najmniej popularne imiona chłopców to: Muaz, Ayan, Alessandro, Rayan, Tadej, Gorsey, Aras, Simon, Bolko i Zeus.

Ciekawostką jest, że imię Iga staje się coraz popularniejsze i zajmuje 14. miejsce wśród dziewczynek, co może się wiązać z sukcesami polskiej tenisistki Igi Świątek.
j.k.

WŁOCHY
Pamiątki z plaż

Aż 120 kg piasku i muszelek skonfiskowano turystom w czerwcu i lipcu tylko w jednym porcie na Sardynii – Olbii. Zakazane pamiątki celnicy skonfiskowali ponad trzydzieściorgu pasażerom odpływającym z Sardynii. Było wśród nich ok. stu oryginalnych, stożkowatych muszli, nazywanych „oczami św. Łucji”. Wywóz takich „pamiątek” z wakacji na włoskiej wyspie jest surowo zabroniony, a kary – wysokie. Od 7 lat władze Sardynii w specjalnych kampaniach informacyjnych przypominają turystom, że zabieranie piasku, muszelek i kamyków z plaż jest tam traktowane jako kradzież. Dlatego w portach promowych i na lotniskach służby celne skrupulatnie kontrolują bagaże i niemal codziennie znajdują łupy z plaż w workach, torebkach i plastikowych butelkach. Na mocy regionalnych przepisów obowiązujących od 2017 r. kary za takie kradzieże wynoszą od 500 do 3 tys. euro. Odzyskane łupy odwożone są na plaże, z których je zabrano. Sardyńska służba celna po raz kolejny prowadzi kampanię przeciwko jej okradaniu pod hasłem: „Sardynię zabierz w sercu”.
j.k.

PARYŻ
Medale we wspinaczce

Podczas igrzysk olimpijskich dużo więcej było łez niż medali polskich sportowców. Nie zawiodły jednak panie we wspinaczce sportowej na czas. Medale: złoty Aleksandry Mirosław i brązowy Aleksandry Kałuckiej to nie przypadek, lecz efekt popularności i ciągłego rozwoju wspinaczki sportowej w Polsce.

Aleksandra Mirosław, która była czwarta 3 lata temu w kombinacji wspinaczkowej, w Paryżu nie zawiodła jako faworytka – zdobyła złoto, wyprzedzając o włos Chinkę Lijuan Deng, wiceliderkę światowego rankingu IFSC. Przygotowania do igrzysk w Paryżu zaczęliśmy dzień po Tokio – powiedział trener mistrzyni olimpijskiej, a prywatnie jej mąż Mateusz Mirosław. – Teraz potrzebny jest odpoczynek, bo te igrzyska były od 3 lat głównym i jedynym celem – dodał. Igrzyska w Paryżu pokazały, że jest sport, w którym Polska się liczy – i to bardzo. Nikt na świecie po 15-metrowej ściance o 5-stopniowym odchyleniu nie wspina się szybciej niż Polki.
w.d.