Styczeń

12-godzinny atak

Początek roku nie przyniósł spokoju na Ukrainie. Jeszcze w sylwestra Rosja przeprowadziła 12-godzinny masowy atak dronów. Ukraińska obrona przeciwlotnicza zniszczyła „rekordowe” osiemdziesiąt siedem dronów. Atak był wymierzony m.in. w obwód lwowski, gdzie jeden z dronów uszkodził budynek Lwowskiego Narodowego Uniwersytetu Rolniczego.

Nowi mieszczanie

Polska jest jednym z krajów o największym spadku liczby ludności w Europie, ale np. miast nie ubywa. Status miasta uzyskały trzydzieści cztery miejscowości w Polsce, czyli rekordowo dużo. Wśród nich tak znane, jak: Bircza, Bobrowniki, Inowłódz, Kiernozia, Odrzywół. Dwieście pięć tysięcy mieszkańców wsi stało się mieszczanami.

Policja w pałacu

Dwa tygodnie spędzili w areszcie posłowie Mariusz Kamiński oraz Maciej Wąsik ponownie ułaskawieni przez prezydenta Andrzeja Dudę. Było to potrzebne, bo pierwszego ułaskawienia nie uznał jeden z sądów. Zostali zatrzymani po tym, jak policja weszła do Pałacu Prezydenckiego, korzystając z nieobecności prezydenta.

Luty

Śmierć „naturalna”

Największy wróg Władimira Putina – Aleksiej Nawalny zmarł w rosyjskiej kolonii karnej za kołem podbiegunowym. Oficjalnie śmierć opozycjonisty nastąpiła z przyczyn naturalnych – miał poczuć się źle i stracić przytomność. Grób Nawalnego po pogrzebie na cmentarzu Borysowskim w Moskwie, mimo szykan, odwiedziło kilkadziesiąt tysięcy osób.

Bunkry na granicy

Władze Estonii zapowiedziały budowę 600 bunkrów na granicy z Rosją. To część działań przewidzianych w podpisanym porozumieniu Litwy, Łotwy i Estonii o utworzeniu Bałtyckiej Linii Obrony. Projekt wskazuje środki utrudniające ruchy obcych wojsk i zapewniające lepszą organizację obrony. W krajach bałtyckich są różne warunki naturalne, dlatego „linia” będzie się różnić w zależności od miejsca. Budowa tej infrastruktury zajmie kilka lat.

Prawo kaduka

Okazało się, że możliwe jest zlikwidowanie czegoś, czego nie można zlikwidować – dowodzi minister kultury i dziedzictwa narodowego Bartłomiej Sienkiewicz, a sprawa dotyczy mediów publicznych. Kolejno stawia je w stan likwidacji, choć nie ma to podstaw w prawie. Polskiego Radia i TVP nie da się zlikwidować na skróty, bo ich istnienie gwarantują ustawy – oceniają eksperci niezwiązani z koalicją rządową. Minister powołuje się na prawo kaduka: uchwałę Sejmu i prawo spółek handlowych.

Marzec

NATO mocniejsze

Szwecja stała się trzydziestym drugim państwem członkowskim NATO. Wniosek o przystąpienie do Sojuszu złożyła kilka miesięcy po agresji Rosji na Ukrainę. Wejście Szwecji to wzmocnienie wschodniej i północnej flanki NATO. Morze Bałtyckie stało się niemal morzem natowskim, chronionym przez flotę okrętów podwodnych Szwecji.

Terroryści w Moskwie

Grupa islamskich radykałów napadła na leżącą na obrzeżach rosyjskiej stolicy popularną halę widowiskową Crocus City Hall w Krasnogorsku. W ataku i pożarze, który wywołali terroryści, zginęło co najmniej 140 osób. Był to największy akt terroru w Rosji od 20 lat. Do ataku przyznało się Państwo Islamskie.

Kwiecień

Siedem zbrodni

Siedem osób – w tym polski wolontariusz Damian Soból – zginęło w ataku wojsk izraelskich na konwój humanitarny w Strefie Gazy. Celem ataku były oznaczone pojazdy organizacji humanitarnej World Central Kitchen, która dostarczała żywność mieszkańcom Strefy Gazy. Wielu ekspertów uznało, że wojsko izraelskie dopuściło się zbrodni wojennej.

Jak śmiecia

To nie powinno ujść na sucho – powiedziała Agnieszka Romaszewska-Guzy po złożeniu pozwu przeciwko Telewizji Polskiej po nagłym i nieuzasadnionym odwołaniu jej z funkcji dyrektora Telewizji Biełsat. Pełniła ją przez 17 lat. Decyzja ta spotkała się z lawiną krytyki. Zdaniem dziennikarki, nie powinno być tak, że po 32 latach pracy wyrzuca się bez specjalnego powodu człowieka jak śmiecia i odbiera mu się dzieło życia, któremu poświęcił wiele lat.

Pakt migracyjny

Raczej jest pewne, że zatwierdzony przez Parlament Europejski pakt migracyjny, który zakłada udzielanie wsparcia krajom pod presją migracyjną, nie spełni wiązanych z nim nadziei. Będzie natomiast przyczyną jeszcze większej presji migracyjnej do Europy. Dla gangów przemytniczych będzie stanowić zachętę do tego, by rozwijały swój lukratywny proceder.

Maj

Nie udało się uratować

W okolicach Dubicz Cerkiewnych w woj. podlaskim polski żołnierz Mateusz Sitek został zaatakowany nożem przez jednego z migrantów, którzy próbowali sforsować stalową zaporę na granicy polsko-białoruskiej. Niestety, nie udało się go uratować, zmarł po tygodniu w szpitalu. Pośmiertnie został awansowany do stopnia sierżanta.

Tusk z Niemcami

Deklaracja premiera Donalda Tuska, że Polska chce uczestniczyć w pracach nad budową europejskiej żelaznej kopuły (European Sky Shield Initiative – ESSI), wywołała dużo zamieszania i kontrowersji. Tusk musiał prostować: potencjalne uczestnictwo Polski w ESSI to uzupełnienie. – System proponowany przez Niemcy istnieje na razie na papierze, jesteśmy o wiele bardziej zaawansowani w budowie tarczy antyrakietowej – powiedział były wiceszef MON Michał Dworczyk.

Czerwiec

Dziesiątego nie było

Polaryzacja sceny politycznej w Polsce w wyborach do Parlamentu Europejskiego przyniosła Koalicji Obywatelskiej upragnione, choć niewielkie zwycięstwo nad PiS, jednak umocniła Konfederację i osłabiła koalicjantów KO. Koalicja uzyskała 37% głosów, co przełożyło się na dwadzieścia jeden mandatów poselskich, PiS – 36% i dwadzieścia mandatów. Konfederacja zdobyła sześć mandatów, Trzecia Droga i Lewica – tylko po trzy mandaty. Po tym głosowaniu PiS nie mógł się chwalić dziesiątym z kolei zwycięstwem wyborczym.

Uwaga na fentanyl

To jeszcze nie jest fala uzależnień od fentanylu, ale jest wiele sygnałów, że wkrótce może do niej dojść jak w USA. W Polsce do tej pory po fentanylu – opioidzie, najpewniej najsilniejszym na świecie leku przeciwbólowym o działaniu narkotycznym, zmarły cztery osoby. Ministerstwo Zdrowia wprowadziło system monitorowania wystawiania i realizacji recept na opioidy, w tym fentanyl.

Lipiec

Niegroźnie ranny

W wyniku strzałów podczas wiecu wyborczego na Butler Farm Show w Butler w stanie Pensylwania ranny w górną część prawego ucha został Donald Trump, kandydat z ramienia Partii Republikańskiej na prezydenta Stanów Zjednoczonych. Sprawca zamachu został zastrzelony przez Secret Service, a podczas strzelaniny zginęła jedna osoba z publiczności.

Ofiary operacji

Liczba ofiar śmiertelnych operacji wojskowej Izraela w Strefie Gazy mogła przekroczyć 186 tys. Według ministerstwa zdrowia Strefy Gazy, kontrolowanego przez Hamas, od października 2023 r., czyli od rozpoczęcia przez izraelskie siły zbrojne działań odwetowych po ataku Hamasu na Izrael, zginęło już ponad 38 tys. Palestyńczyków. W analizie prestiżowego brytyjskiego pisma naukowego The Lancet podkreślono, że liczba ofiar śmiertelnych jest wyższa, ponieważ oficjalne statystyki nie uwzględniają m.in. tysięcy osób pogrzebanych pod gruzami.

Sierpień

Bez Poczobuta

Rosja i Stany Zjednoczone przeprowadziły największą od zakończenia zimnej wojny wymianę więźniów, w której pośredniczyła Turcja. Wymiana objęła dwadzieścia cztery osoby przebywające w więzieniach w siedmiu krajach, w tym w Polsce, oraz dwoje dzieci. Polska oddała Rosji rosyjskiego agenta Pawła Rubcowa vel Pablo Gonzaleza, choć nad Wisłę nie wrócił żaden z Polaków przetrzymywanych w Rosji lub na Białorusi, np. Andrzej Poczobut.

Transseksualne igrzyska

Letnie igrzyska olimpijskie w Paryżu przyniosły zmniejszenie liczby zawodników do 10,5 tys. oraz liczby konkurencji do 329. Najwięcej sukcesów przyniosły amerykańskim sportowcom, którzy zdobyli 126 medali, w tym czterdzieści złotych. Polacy zdobyli dziesięć medali, w tym jeden złoty. Otwarcie igrzysk zostanie zapamiętane przez parodię Ostatniej Wieczerzy z udziałem transseksualistów i drag queens. Kpiono też z królowej Marii Antoniny, którą pokazano śpiewającą pieśń rewolucyjną z głową oderwaną od reszty ciała.

Południe w ogniu

Fale upałów w Europie przyczyniły się do rozprzestrzenienia się pożarów w szczycie sezonu turystycznego. Strażacy, żołnierze i wolontariusze walczyli z ogniem w: Grecji, Hiszpanii, Chorwacji, Macedonii, Bułgarii i Albanii. Ewakuowane były całe miejscowości, kilka krajów zwróciło się o pomoc z zagranicy. Państwa bałkańskie walczyły z pożarami podsycanymi przez wysokie temperatury, wiatr i wielotygodniową suszę.

Wrzesień

Rzeki wylały

Powódź, do której doszło w województwach dolnośląskim, opolskim i śląskim, została spowodowana przez silne kilkudniowe opady deszczu wywołane niżem genueńskim, co doprowadziło do wylania rzek m.in. w dorzeczu Odry. Najbardziej ucierpiały regiony przygraniczne, Stronie Śląskie, Kłodzko i Lądek-Zdrój. Lewin Brzeski został zalany w 90%. Zdaniem wicemarszałka Sejmu Krzysztofa Bosaka, powinna powstać komisja śledcza w sprawie zaniedbań związanych z powodzią, m.in. w kwestiach niespuszczania wody ze zbiorników retencyjnych, zalania Nysy oraz „dywersji przeciwko miastom położonym poniżej”.

Gra o CPK

Obywatelski projekt ustawy w sprawie budowy Centralnego Portu Komunikacyjnego złożyli w Sejmie członkowie Stowarzyszenia TakDlaCPK. Zakłada on m.in. budowę lotniska do 2030 r. Pod projektem zebrano ok. 193 tys. podpisów. Projekt przewiduje nałożenie m.in. na premiera i pełnomocnika rządu ds. CPK obowiązku realizacji programu portu. Projekt przewiduje również zakaz zmian w programie CPK, które wpływają na cele lub zakres programu oraz ograniczają jego finansowanie ze środków publicznych.

„Filmówka” na liście

Szkoła Filmowa w Łodzi po raz kolejny znalazła się na publikowanej co roku przez Hollywood Reporter liście piętnastu najlepszych uczelni filmowych świata. Autorzy rankingu umieścili łódzką „filmówkę” obok tak znanych uczelni, jak: francuska La Fémis, czeska FAMU, chińska Beijing Film Academy, angielska London Film School czy Australian Film Television and Radio School. Łódzka PWSFTviT jest jedną z najstarszych w Europie uczelni o tym profilu.

Październik

Rosja bez... krat

Rosja masowo zamykała kolonie karne. Powód – brak więźniów. Wielu skazańców zdecydowało się podpisać kontrakt z rosyjską armią; zostali wysłani na wojnę na Ukrainie. Według niezależnego portalu The Moscow Times, od początku wojny na Ukrainie zwerbowano w Rosji ponad 100 tys. więźniów. W ocenie ruchu Ruś Siedząca, mogło być ich nawet 120 tys. Około 50 tys. osadzonych mogła zwerbować najemnicza Grupa Wagnera, zaś pozostałych – rosyjski resort obrony. Liczba ofiar śmiertelnych wśród zwerbowanych nie jest znana. Około 50 tys. więźniów jest już na wolności.

W obronie ks. Olszewskiego

Po 7 miesiącach pobytu w areszcie śledczym wyszli na wolność ks. Michał Olszewski i dwie urzędniczki Ministerstwa Sprawiedliwości. Twórca Fundacji Profeto znalazł się tam po tym, jak został oskarżony w związku z aferą wokół Funduszu Sprawiedliwości. Jego zwolnienie stało się możliwe dzięki wpłaconej kaucji. Wcześniej apel o pomoc w zwolnieniu księdza i urzędniczek z aresztu wystosował m.in. prof. Andrzej Nowak, który podkreślił, że tak długi areszt nie ma żadnego uzasadnienia. Wszak ks. Olszewski podejrzany jest o to, że jego fundacja nie spełniała warunków konkursu organizowanego przez Ministerstwo Sprawiedliwości.

Będzie religia

Burmistrz podhalańskiego Czarnego Dunajca Marcin Ratułowski zapowiedział, że w placówkach oświatowych w reprezentowanych przez niego mieście i gminie, nawet po zmianach zapowiadanych przez rząd Donalda Tuska, niewiele się zmieni. Lekcje religii będą finansowane przez samorząd. „Moim obowiązkiem jest stanąć w obronie wiary i naszych dzieci. Mam takie możliwości i dołożę wszelkich starań, aby liczba lekcji religii w naszych szkołach się nie zmniejszyła” – przyznał samorządowiec.

Listopad

Trump ponownie

Wyraźne zwycięstwo Donalda Trumpa w wyborach prezydenckich przypieczętowały jego wygrane w kluczowych stanach, takich jak Pensylwania czy Wisconsin. W dniu inauguracji 78-letni Trump będzie najstarszym prezydentem USA. W reakcji na zwycięstwo Trumpa wzrosły kursy akcji, umocnił się dolar amerykański, ale jednocześnie wzrosły obawy przed wyższą inflacją i zwiększonym deficytem amerykańskiego budżetu. Traciły europejskie giełdy.

Mają dość

Na Ukrainie gwałtownie wzrosła liczba zwolenników rozpoczęcia negocjacji pokojowych z Rosją. Jak wynika z sondażu przeprowadzonego przez Instytut Gallupa, w październiku 52% ankietowanych opowiedziało się za jak najszybszym zakończeniem wojny w drodze negocjacji. Autorzy badania zwracają uwagę, że takiej liczby zwolenników negocjacji nie było na Ukrainie od początku wojny.

Grudzień

Wolna Wigilia, ale...

Wigilia będzie dniem wolnym od pracy, ale od przyszłego roku. Projekt ustawy, przygotowany przez Lewicę, został przyjęty przez Sejm i obecnie czeka na rozpatrzenie przez Senat. W trakcie prac sejmowych wprowadzono poprawki, m.in. dotyczące ustanowienia trzech niedziel handlowych przed Wigilią, czemu sprzeciwiały się PiS i Lewica. I prezydent Andrzej Duda, do którego należy – jak przypomniano – ostatnie słowo w tej sprawie.

Koniec Al-Asadów

Takiego końca Baszszara al-Asada w Syrii nikt się nie spodziewał. Po 24 latach jego krwawe dyktatorskie rządy dobiegły końca. Rebelianci na czele z Hajat Tahrir asz-Szam zdobyli stolicę kraju Damaszek i ogłosili obalenie reżimu al-Asada, który schronił się w Moskwie. Upadek klanu Al-Asadów po 53 latach autorytarnych rządów to jednak najpewniej dopiero początek wielkiej gry o przyszłość Syrii, a może i całego Bliskiego Wschodu, bo w tym rejonie o wpływy rywalizują m.in.: Rosja, Iran, Turcja i USA. Liderzy Hajat Tahrir asz-Szam przekonują, że chcą się koncentrować na odbudowie kraju po upadku rządów Al-Asadów.

Powrót Notre Dame

Ponownie otwarto katedrę Notre Dame w Île de la Cité w Paryżu po pożarze z kwietnia 2019 r., który uszkodził budynek i zniszczył jego iglicę. Odprawiono także pierwszą od 5 lat publiczną Mszę św. W ceremonii ponownego otwarcia katedry wzięły udział dziesiątki światowych przywódców. Odbudowa słynnej paryskiej świątyni była ogromnym wyzwaniem. Jak podano, sfinansowano ją dzięki hojności 340 tys. darczyńców ze 150 krajów. Przez ostatnie 5 lat w prace przy odbudowie katedry zaangażowanych było 2 tys. osób oraz blisko 250 firm i pracowni artystycznych.