W rodzinie Candida znanych jest kilkadziesiąt drożdżaków, które mogą odpowiadać za to schorzenie, jednak albicans występuje najczęściej.

Objawy

Osoba dotknięta kandydozą jamy ustnej może odczuwać ból lub pieczenie języka, dziąseł albo wewnętrznych stron policzków, suchość w jamie ustnej, zaburzenia lub utratę smaku, czasem może mieć trudności z połykaniem. Inne charakterystyczne objawy to: białe lub żółte plamy i guzki na wewnętrznych policzkach, języku, migdałkach, dziąsłach lub ustach oraz pęknięcia skóry w kącikach ust.

Przyczyny

Lista możliwych przyczyn zakażenia, jest długa. Grzybica jamy ustnej może wystąpić u pacjentów z obniżoną odpornością (AIDS) i po przeszczepach. Są na nią narażeni chorzy leczeni sterydami w postaci wziewnej, zwłaszcza gdy nie dbają o to, aby po każdym zażyciu leku wziewnego starannie wypłukać usta. Z kolei w trakcie antybiotykoterapii i po trzeba koniecznie stosować leki osłonowe (probiotyki), aby nie dopuścić do zaburzenia równowagi flory bakteryjnej w organizmie. Kandydoza może wystąpić u osób chorujących na cukrzycę, ponieważ wysoki poziom cukru we krwi sprzyja rozwojowi drożdżaków. Mogą one skolonizować jamę ustną w wyniku próchnicy, a także nieodpowiedniej higieny jamy ustnej, tzn. zarówno w przypadku braku higieny, jak i przy nadmiernym stosowaniu antyseptycznych płukanek do ust.

Kolejną grupą osób narażonych na kandydozę są pacjenci używający aparatów ortodontycznych lub protez zębowych. Jedne i drugie muszą być dobrze dopasowane, aby nie powodowały urazów w obrębie jamy ustnej, muszą być też starannie czyszczone, aby nie stały się siedliskiem patogenów. Przyczyną kandydozy mogą być zła dieta, zawierająca nadmiar cukrów prostych, oraz nałogi, czyli palenie papierosów i nadużywanie alkoholu. Kolejne przyczyny to niedobory witamin i minerałów, zwłaszcza kwasu foliowego, witaminy C i żelaza.

Leczenie

Sposób działania zależy od nasilenia objawów. Jeżeli nie są one zbyt intensywne, można w pierwszej kolejności spróbować leczyć się w domu, z wykorzystaniem aptecznych tabletek, żeli lub preparatów do płukania jamy ustnej zawierających np. chlorheksydynę czy oktenidynę. Ulgę mogą przynieść zioła o działaniu przeciwzapalnym, takie jak rumianek i szałwia, stosowane w formie naparów do płukania jamy ustnej. Często jednak domowe sposoby nie wystarczają, a może być i tak, że po chwilowej poprawie następuje nawrót dolegliwości. Wtedy trzeba skorzystać z porady lekarskiej. Przy nasilonych objawach warto wykonać badanie mykologiczne wraz z antymykogramem, który wskaże związki, na jakie drożdżaki są wrażliwe, co pozwoli na dobranie właściwego leku. Z diety trzeba wykluczyć produkty bogate w cukier, który jest pożywką grzybów, a także alkohol, należy natomiast zwiększyć ilość warzyw. Warto zadbać o nawodnienie, bo dostarczanie odpowiedniej ilości płynów zapewnia lepszą kondycję błony śluzowej, a także o mikrobiotę, czyli częściej sięgać po kiszonki. Po konsultacji z lekarzem można włączyć preparaty zawierające witaminy i składniki mineralne. Przede wszystkim jednak konieczne jest zlikwidowanie przyczyn.

Warto pamiętać, że leczenie kandydoz trwa długo i mają one tendencję do nawracania. Są zaraźliwe i nie wolno ich lekceważyć.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej.