Reklama

Wokół piątego przykazania

Niedziela łomżyńska 17/2001

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Ogłoszony w 1992 r. Katechizm Kościoła Katolickiego wywołał wiele dyskusji m.in. wokół pięciu przykazań kościelnych. Jej zakres został jeszcze rozszerzony po wydaniu Corrigendy, czyli tekstów poprawek zatwierdzonych przez Kongregację Nauki Wiary pismem z 25 kwietnia 1998 r. oraz opublikowaniu w 1999 r. Katechizmu dla dorosłych, który stanowi polską adaptację Katechizmu Kościoła Katolickiego. Ostatecznie, w zatwierdzonym przez Komisję Episkopatu Polski ds. Wychowania Katolickiego Katechizmie dla dorosłych, tekst pięciu przykazań kościelnych otrzymał następujące brzmienie:

"1. W niedziele i święta obowiązkowe we Mszy św. nabożnie uczestniczyć i od prac służebnych się powstrzymywać.

2. Przynajmniej raz w roku spowiadać się.

3. Przynajmniej raz w roku Komunię św. przyjąć.

4. Posty nakazane zachowywać.

5. Potrzebom materialnym Kościoła zaradzać" (s. 200).

Zaprezentowane przykazania różnią się zatem od tych, które przyswajaliśmy sobie jeszcze kilka lat temu, np. podczas nauki katechizmu przed I Komunią św. Na nich m.in. kształtowaliśmy nasze chrześcijańskie życie, można nawet powiedzieć - wyrośliśmy. Nic więc dziwnego, że nowe ujęcie prawa pozytywnego, "(...) które ma na celu zagwarantowanie niezbędnego minimum ducha modlitwy i wysiłku moralnego we wzrastaniu miłości Boga i bliźniego oraz wspomagania Kościoła", jest powodem wielu dyskusji. Osoby zabierając głos w tej sprawie można podzielić na trzy grupy. W pierwszej znajdują się zwolennicy i zarazem obrońcy nowego ujęcia przykazań kościelnych. Grupa druga to ludzie domagający się stosownych wyjaśnień. Z kolei do grupy trzeciej można zaliczyć tych, którzy odnoszą się krytycznie do zaistniałych zmian. Szczególnie dużo kontrowersji pojawia się w odniesieniu do piątego przykazania: "Potrzebom materialnym Kościoła zaradzać" (Katechizm dla dorosłych, s. 200). Pytania, jakie najczęściej tutaj padają, oscylują wokół następujących problemów: Dlaczego Kościół domaga się, aby zaradzać jego potrzebom materialnym? Czy w Wielkim Poście można już teraz urządzać zabawy? Dlaczego nastąpiła zmiana przykazań kościelnych?

Dokładne wyjaśnienie tych kwestii przekracza ramy niniejszej wypowiedzi. Poza tym można je będzie odnaleźć w specjalistycznej literaturze teologicznej. Ogólne zaś odniesienie się do nich pozwala najpierw zauważyć, iż w porównaniu ze wspomnianą tu Corrigendą polska adaptacja Katechizmu Kościoła Katolickiego zawęża nieco brzmienie omawianego przykazania. Według Corrigendy, "Piąte przykazanie kościelne ( ´Wierni są zobowiązani dbać o potrzeby Kościoła´) mówi, że wierni powinni dbać o potrzeby materialne Kościoła, każdy według swoich możliwości". Jednakże w jednej i drugiej wersji istota pozostaje ta sama.

Zmiana treści piątego przykazania nie oznacza jednak, że Kościół pomniejsza pokutny charakter Wielkiego Postu. W nowym ujęciu treść obowiązującego poprzednio przykazania: "W czasach zakazanych zabaw hucznych nie urządzać" można zawiera się w czwartym przykazaniu: " Posty nakazane zachowywać". Taki wniosek znajduje mocne potwierdzenie w sformułowaniach Corrigendy, która podaje, że "Czwarte przykazanie kościelne (´W dni pokuty wyznaczone przez Kościół wierni są zobowiązani powstrzymywać się od spożywania mięsa i zachować post´) zabezpiecza okresy ascezy i pokuty, przygotowujące nas do uroczystości liturgicznych" ( Corrigenda, nr 2043).

Pewnego wyjaśnienia domaga się także motyw, jaki zdeterminował zmiany w określeniu pięciu przykazań kościelnych, w tym interesującego nas szczególnie piątego przykazania. Katechizm Kościoła Katolickiego, jak też Corrigenda oraz Katechizm dla dorosłych, formułując piąte przykazanie kościelne, odwołują się do kodeksu prawa kanonicznego. Dokładna lektura kanonów 1249-1251 pozwoli na lepsze zrozumienie obowiązującego obecnie czwartego przykazania, zaś kanon 222 kodeksu prawa kanonicznego pełniej ukazuje naukę przykazania piątego. Uzasadnienie zmian w określeniu pięciu przykazań kościelnych odnajdujemy również, chociaż pośrednio, w konstytucji apostolskiej Jana Pawła II Fidei depositum, ogłoszonej z okazji publikacji Katechizmu Kościoła Katolickiego. Ojciec Święty zauważa tu m.in., że katechizm ma "(...) rozjaśniać światłem wiary nowe sytuacje i problemy, które w przeszłości nie istniały". Właśnie dlatego jego "(...) treść jest często ujęta w ´nowy´ sposób, by odpowiadać na pytania stawiane przez naszą epokę" ( Fidei depositum).

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2001-12-31 00:00

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Wiceszef MSZ: pierwszy transport rannych Polaków z Węgier w poniedziałek wieczorem

2026-08-17 11:22

[ TEMATY ]

wypadek

wypadek autokaru

PAP

Tragiczny wypadek polskiego autokaru. Pojazd wpadł do rowu i się przewrócił

Tragiczny wypadek polskiego autokaru. Pojazd wpadł do rowu i się przewrócił

Wiceszef MSZ Wojciech Zajączkowski powiedział, że większość Polaków przebywających w szpitalu w węgierskim mieście Nyíregyháza wróci w poniedziałek wieczorem do Polski, do Rzeszowa. Dodał, że najprawdopodobniej będzie to 16 osób, a dwie osoby będą musiały pozostać w szpitalu pod obserwacją.

Przedstawiciele polskiego rządu wraz z zespołem medycznym polecieli w niedzielę wieczorem na Węgry, gdzie doszło do tragicznego wypadku polskiego autobusu. 12 osób zginęło, ranni trafili do szpitali w czterech miejscowościach: Nyíregyháza, Egerze, Miszkolcu i Debreczynie.
CZYTAJ DALEJ

Liechtenstein: biskup nieoczekiwanym świadkiem... oświadczyn w katedrze

2026-08-17 16:37

[ TEMATY ]

zaręczyny

Adobe Stock

Biskup Benno Elbs był świadkiem oświadczyn w katedrze w Vaduz, stolicy Liechtensteinu. W wigilię uroczystości Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny był na adoracji w katedrze. „Nagle zdałem sobie sprawę, że coś się dzieje za mną i odwróciłem się. Zobaczyłem, że młody mężczyzna uklęknął przed kobietą, wręczył jej pierścionek i w kościele się oświadczył” - opowiadał administrator archidiecezji Vaduz przemawiając podczas oficjalnej ceremonii państwowej z okazji święta narodowego Liechtensteinu. „Szczerze mówiąc, nigdy czegoś takiego nie doświadczyłem” - przyznał hierarcha.

Następnie zapytał parę, czy powinien zrobić zdjęcie - „ponieważ nie było tam nikogo innego, kto mógłby zrobić zdjęcia” - relacjonował radośnie bp Elbs wobec kilku tysięcy osób, wśród nich regenta Liechtensteinu księcia Aloisa. „Zrobiłem więc zdjęcie, byli mi za to wdzięczni” - dodał.
CZYTAJ DALEJ

Misje. Praca, za którą można zapłacić życiem

2026-08-18 09:15

[ TEMATY ]

Caritas

Fundacja im. Heleny Kmieć

Świecka misjonarka Helena Kmieć została zamordowana w Boliwii

Świecka misjonarka Helena Kmieć została zamordowana w Boliwii

Misją współczesnych misjonarzy jest nie tylko ewangelizacja, ale i dostarczanie takiej pomocy, jakiej potrzebuje dana społeczność: czasem to zakup kur i kogutów, rehabilitacja w warunkach domowych czy zorganizowanie miejsca, w którym dzieci z niepełnosprawnością zostaną zauważone. Miejsca, gdzie ludzie będą mogli przyjść po pomoc. W 2026 r. Caritas Polska wspiera 27 projektów misyjnych w 14 krajach na czterech kontynentach.

To, czego potrzebuje człowiek, zależy od miejsca, w którym runął. Czasem będzie to ciężka choroba, czasem brak możliwości pracy albo jej utrata, czasem nie ma co włożyć do garnka. Inny chciałby posłać dziecko do szkoły, ale go na to nie stać. Caritas Polska nie ogranicza swojej pomocy do jednego rodzaju wsparcia - odpowiada na podstawowe potrzeby bytowe, rozwija lokalną aktywizację zawodową, agroekologię i edukację oraz wsparcie psychologiczne. Według danych ze stycznia br., w 99 krajach, na wszystkich kontynentach pracuje 1617 polskich misjonarzy.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję