Wiele organizacji kościelnych i obywatelskich podjęło konkretne działania na polu integracji.

Ponad milion uchodźców z Ukrainy pozostanie na stałe w Polsce, tak zakłada Paweł Szefernaker, pełnomocnik polskiego rządu ds. uchodźców wojennych z Ukrainy. To jedna czwarta z całej populacji uciekających do nas sąsiadów zza Bugu. Nie sposób jednak wykluczyć następnych fal, mogących szukać u nas schronienia.

Ogromne wyzwanie

Po raz pierwszy od zakończenia II wojny światowej Polska stoi wobec wyzwania asymilacji tak potężnej liczby uchodźców. Powojenne migracje spowodowane nakreśleniem nowych granic przez Stalina objęły kilka milionów Polaków z Kresów. Teraz rosyjskie bomby i rakiety wypędzają z Ukrainy przeważnie matki z małymi dziećmi, ale także osoby starsze i niepełnosprawne. W naszym regionie nadal trwa liczenie osób, które deklarują chęć dłuższego osiedlenia się. Pierwsze dane, zbierane na podstawie nadawanych numerów pesel mówią, że może to dotyczyć nawet 100 tys. obywateli Ukrainy. Doraźne przyjmowanie uchodźców zaraz po wybuchu wojny pokazało fenomenalną gościnność i solidarność Polaków, teraz czeka nas o wiele trudniejsze zadanie pomocy w ich integracji. Wśród czynników sprzyjających jest bliskość kulturowa, językowa i religijna naszych narodów. W przypadku Lubelszczyzny korzystna jest też duża liczba Ukraińców pracujących i studiujących tutaj już wcześniej.

W domach i ośrodkach

Caritas Archidiecezji Lubelskiej uruchomiła w czerwcu polsko-ukraiński „Dom Przyjaźni”, gdzie oprócz pomocy rzeczowej (żywność, ubrania, środki higieny), można otrzymać wsparcie prawne, psychologiczne i doradcze przy poszukiwaniu pracy. Wszystkie usługi świadczone są w języku ukraińskim i polskim, co bardzo ułatwia rozwiązywanie problemów administracyjnych. Wspólnota Emaus z Krężnicy Jarej ugościła prawie 20 ukraińskich kobiet z dziećmi w swoich dwóch domach, przeznaczonych do readaptacji społecznej wykluczonych. Kobiety przez kilka godzin dziennie mogą pracować w przedsiębiorstwie wspólnoty, to proste prace przy segregowaniu i układaniu towarów. Ważne, że czują się potrzebne i w pewnym stopniu dokładają się do swojego utrzymania. Bractwo Miłosierdzia św. Brata Alberta przyjęło uchodźców w dwóch domach, w Bystrzejowicach i Lublinie. Zatrudnienie znajdują m.in. w gospodarstwie rolnym. Pod opieką Fundacji Nowy Staw jest 25 osób, głównie matki z dziećmi; mieszkają w ośrodku organizacji i podejmują prace porządkowe i ogrodnicze. Z kolei Fundacja Leny Grochowskiej otworzyła Dom Uchodźcy w Lublinie i docelowo przyjmie ok. 130 osób. Podobne zamiary ma amerykańska fundacja Alight. Obydwie koncentrują się na szukaniu prostych zajęć dla swoich mieszkańców. Centrum Wolontariatu prowadzi kilkanaście Domów Nadziei, w każdym mieszkają 2-3 rodziny ukraińskie. Mają one do dyspozycji świetlicę dla dzieci, a także polskie rodziny partnerskie, służące pomocą przy codziennych problemach.

Wspólnota pomocy

Te oddolne inicjatywy mogą być dobrą wskazówką dla rozwiązań systemowych, które wdrażać będą władze państwowe. Lubelskie organizacje zbierają się raz w miesiącu, aby dzielić się doświadczeniem i współpracować w dziele integracji uchodźców, w spotkaniach uczestniczy także bp Adam Bab. Papież Franciszek ogłosił cztery kościelne zasady postępowania wobec uchodźców: przyjąć, ochronić, integrować i promować. Dwa pierwsze kroki są za nami, nadszedł czas na integrację. Dach nad głową, praca, opieka nad dziećmi, nauka języka, to podstawowe drogi do asymilacji. Wydaje się, że w naszej diecezji ten proces dobrze się rozpoczął.